چهار علاقه‌مندی

مایۀ خوشوقتی است که در بزرگداشت دوست و همکار گرامی جناب دکتر غلامرضا محتشمی برزادران مطالبی را به رشتۀ تحریر درآورم. بر آن شدم که به چهار ویژگی برجستۀ ایشان، به‌کوتاهی، اشاره کنم. (خانواده‌دوست) دکتر محتشمی دلبستگی زیاد – بلکه بیش از اندازۀ رایج – به خانواده دارد. همۀ ما به همۀ افراد خانوادۀ خود علاقه داریم. کیست که، برای مثال، خوشبختی فرزند خود را نخواهد و نگران تندرستی و پیشرفت و آیندۀ او نباشد. ولی ایشان دلبستگی خاصی به همسر و چهار فرزند خود (سه دختر و یک پسر) دارد. برای من شرح می‌داد که آن هنگام که برای دختر اول ایشان، خواستگار آمده بود – و هنوز چیزی نه به بار بود، نه به دار –دکتر محتشمی، از شدت دلبستگی به دخترشان و نگرانی از رفتن وی از خانۀ پدری،چندین شبانه‌روز بیمار شد و در بستر بیماری افتاده بود. (وطن‌دوست)دکتر محتشمی دلبستگی زیاد و توجه جدی به زادگاه خود داشته است و دارد. ایشان در «بُرزادَران» به دنیا آمده است. برزادرانروستایی در ناحیۀ هَردَنگ از بخش جلگۀ ماژان شهرستان خوسف در خراسان جنوبی است. در گفتگویی کوتاه که با ایشان داشتم، اشاره کردند که: ده‌ها سال پیش، در ناحیۀ هردنگ هر خاندان یک مِلک بزرگ داشت که روستای آن خاندان را تشکیل می‌داد. برزادران ملک پدربزرگ ما بودکه بعدها به دو پسرش می‌رسد، که یکی پدر من بود. به مرور زمان همۀ روستاها تقریبا خالی از سکنه شدند. اکنون از برزادران تنها چند خانه به‌جا مانده است. برزادران نیز خالی از سکنه است ولی من خانۀ پدری را که به ارث رسیده است بازسازی کرده‌ام و هر از چندی به آنجا می‌رویم. هم اکنون، از بیرجند که به سمت غرب حرکت کنیم به شهر خوسف می‌رسیم و بعد جلگه ماژان و بعد به برزادران. کل مسیر از بیرجند تا برزادران حدود 110 کیلومتر است. در سطح بالای دانش‌دوستی و فرهنگ این ناحیه همین بس که از ناحیۀ هردنگ حدود 35 دکترا (استاد دانشگاه و پزشک) برآمده است. مالکین هردنگ هر یک ده در آن منطقه داشتند که برزادران یکی از آنها بوده متعلق به پدر و عموی داخل درۀ دکتر محتشمی تاکید دارد که در امضای خود و در نشانی رایانامۀ خود، واژۀ برزادران را به‌کار ببرد. گفتنی است که دکتر محتشمی از نوادگان آیت‌ا... محمدحسن هردنگی (درگذشته به سال 1288 ه.خ.) عالم و مجتهد برجسته و ده‌ها سال حاکم شرع منطقۀ قهستان (قائنات و بیرجند و فردوس و خوسف و بجستان و نواحی دیگری از خراسان جنوبی) بوده است. کتابی از ایشان با عنوان «تاملات کلامیه» در 600 صفحه در سال 1396 به همت مرحوم دکتر علی‌محمد ولوی از سوی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منتشر شده است. (دانشگاه ‌بیرجند ‌دوست) دکتر محتشمی یک دوره ریاست دانشگاه بیرجند را به‌عهده داشتند. هم از ایشان و هم از چندین همکار شنیده‌ام و خود نیز با چندین سفر به بیرجند دیده‌ام که در گسترش دانشگاه بیرجند و ارتقای فعالیت‌های آن در امور آموزشی و پژوهشی، بسیار تلاش کرده‌اند. پیگیری‌های ایشان در جذب نیروهای خبره و سودمند به‌منظور عضویت در هیات علمی دانشگاه بیرجند و همچنین کادر اداری و اجرایی آنجا زبانزد است. گویی دانشگاه بیرجند را خانۀ دوم خود می‌دانستند و تعصب خاصی به آن داشتند. پس از پایان دورۀ مدیریت نیز – تا هم اکنون – در تقویت دانشگاه بیرجند و پشتیبانی‌های لازم و هماهنگی با مسئولین مرتبط بی‌وقفه و دلسوزانه تلاش می‌کنند. (تاریخ‌آمار دوست) دکتر محتشمی دلبستگی زیاد به تاریخ آمار و تاریخ احتمال دارند. ایشان در این زمینه چند سخنرانی ایراد کرده‌اند و چند مقاله نگاشته‌اند. چه نیکو می‌بود و می‌باشد که نوشته‌های تاریخی خود را با ساختار بهتر و همچنین با مستندسازی دقیق‌تر بازنویسی و بازنشر کنند. و شاید این وظیفۀ شاگردان ایشان باشد که این بازنویسی، تنقیح، تکمیل، مستندسازی و بازنشر مطالب ایشان را دربارۀ تاریخ احتمال و آمار بر عهده گیرند. — سید محمود طاهری دانشگاه تهران